📍بانوان ایلامی؛ خادمان بینامونشان اربعین
📎اینجا مرزی میان «خانه» و «موکب» نیست...
✍️الف ۹۸ ـ مرتضی سبزی
🔺استاندار ایلام روز جمعه ۹ مرداد در حالی از مواکب دایر شده در ایلام بازدید کرد که مملو از صحنههای ناب اربعینی بود؛ امروز اربعین را نمیتوان تنها به یک مناسبت تقویمی یا آئینی بزرگ محدود کرد، اربعین، مدرسهای به وسعت دلهای مؤمنان است؛ مدرسهای که در آن هرکس به اندازه توان خود، در ساختن حماسهای انسانی و معنوی سهمی بر عهده میگیرد. در این میان، استان ایلام و بهویژه ایلام، بهعنوان پایتخت خادمان سیدالشهداء، هر ساله جلوههایی کمنظیر از میزبانی، ایثار و خدمت بیمنت را به نمایش میگذارد؛ جلوههایی که گاه در اخبار تردد زائران و عظمت مراسم اربعین کمتر دیده میشوند، اما بخش مهمی از روح این حماسه را شکل میدهند.
🔺در میان این روایتهای باشکوه، حضور بانوان ایلامی جایگاهی ویژه دارد؛ زنانی پای کار، بیآنکه در پی دیدهشدن باشند، در متن و بطن خدمت ایستادهاند. زنان ایلامی در آشپزخانههای ساده و صمیمی، در کنار هم جمع شدهاند تا با دلهایی سرشار از شوق، برای زائران، غذا و انواع خوراکیهای متنوع و مغذی آماده کنند. شاید در نگاه نخست، این اقدام، تنها بخشی از فرآیند پذیرایی از زائران به نظر برسد، اما در حقیقت، هر غذای نذری، حاصل ساعتها تلاش، برنامهریزی، همدلی و نیت خالصانه است؛ موضوعی که حامل پیام مهر و ارادت مردم ایلام به زائران سیدالشهداست.
🔺بانوان ایلامی همه گونه، از تهیه مواد اولیه و آمادهسازی گرفته تا بستهبندی و توزیع، هر مرحله را با جان دل و با دقت و مسئولیتپذیری بالا انجام میدهند. زنان خادم ایلامی، در کنار نقشهای خانوادگی بعنوان کانون خانواده و نقش اجتماعی خود، در ایام اربعین بار سنگین دیگری را نیز بر دوش میگیرند و با حضور شبانهروزی در مواکب، نشان میدهند که خدمت به زائران برای آنان، فعالیتی فرا مقطعی و تشریفاتی است و به بخشی از هویت، باور و سبک زندگی آنان مبدل شده است.
🔺در فرهنگ ایلام، زن همواره محور خانه، خانواده و پیشرو در این گونه شرایط حماسهساز بوده است و در دوران دفاع مقدس نیز این موضوع را بارها به اثبات رساندهاند. بانوان ایلامی در طول تاریخ، در سختترین شرایط، پشتیبان خانواده و جامعه بوده و در بزنگاههای مهم، نقش خود را با صبوری و استقامت ایفا کردهاند. امروز نیز همان روحیه در مواکب اربعین تداوم یافته است. زنان ایلامی مفهوم خانه و خانواده را به گسترهای بزرگتر تعمیم دادهاند و هر زائر خسته، میهمانی است که باید با احترام، محبت و کرامت از او پذیرایی شود.
🔺آشپزخانههای خانگی و مواکب بانوان ایلامی، امتداد همان فرهنگ مهماننوازی دیرینه مردم این سرزمین است. در اینجا، مرز میان خانه و موکب از میان میرود و همانگونه که مادر ایلامی با عشق و علاقه برای اعضای خانواده غذا آماده میکند، اینجا نیز برای زائرانی که از راههای دور آمدهاند، غذا تهیه میشود. با این تفاوت که سفره این خانهها اکنون به اندازه مسیر اربعین گسترده شده است و میهمانان آن، هزاران زائر خستهای هستند که از مرز مهران عبور میکنند.
🔺تصویر بانوانی که در کنار یکدیگر مشغول آمادهسازی غذاهای نذری هستند، تصویری ساده اما عمیق است. در این قاب، فارغ از تشریفات، تنها همدلی دیده میشود و در هر شرایطی در کنار هم کار میکنند. یکی، مواد غذایی آماده میکند، آن یکی، نان بستهبندی میکند، نفر دیگر، غذاها در میان بانوان زائر را توزیع میکند و با وجود خستگی اما، همگی در مغناطیس اربعین نقشآفرینی میکنند. این صحنههای به ظاهر ساده، تصویری روشن از همدلی ایلام را تصویر کشیده است.
🔺شاید نام خادمان سیدالشهداء در هیچ فهرستی ثبت نشود؛ اما اثر حضورشان در لبخند زائر، در رفع خستگی یک زائر و در آرامش خانوادهای که فرزند یا بزرگتر خود را راهی کربلا کرده است، باقی میماند. روشنایی آشپزخانههای مواکب در دل شب، بخار غذا و صدای بستهبندی غذاهای آماده شده، خود بخشی از زوایای پنهان و زیبای اربعین حسینی در پایتخت خادمان سیدالشهداء است.
🔺این روایت از ایلام، روایت زنانی است که در سکوت، حماسه میآفرینند. زنانی که در قابهای ساده پخت غذا، تصویری بزرگ از ایمان و انسانیت خلق میکنند. زنان ایلامی در کنار دیگر اقشار مختلف مردم استان با روحیه، پای کار و خالصانه، نام ایلام را بهعنوان سرزمین مهر، مهماننوازی و خادمی در ذهن زائران ماندگار میسازند.
🔺خاطرهای که زائران با خود به شهرهایشان میبرند پیش از هر چیز، عطر محبت و خدمت را از ایلام به یاد خواهند آورد. خداقوت به همهی بانوانی که پای کار اربعین ایستادهاند؛ زنانی که با روحیه خستگیناپذیر، خدمت را به زیباترین شکل ممکن معنا کردهاند...

